18.02.2026 karar tarihli ve 2026/347 karar no’lu “Veri Sorumluları Tarafından Açık Rıza ve Aydınlatma Metinlerinin Ayrı Ayrı Düzenlenmesi Gerektiği Hakkında İlke Kararı” (“İlke Kararı”) 24.03.2026 tarihinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”) tarafından Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
İlke kararı, veri sorumlularının açık rıza ve aydınlatma metinlerinin içerik ve sunum açısından ayrı hazırlanması gerektiği ve bu iki yükümlülüğün ayrı yerine getirilmesi gerektiğini öngörmektedir.
Açık rıza ve aydınlatma metinlerinin ilgili kişilere iç içe sunulması kavramların niteliği itibariyle farklı karşılıklarının olması sebebiyle hukuka aykırıdır. Anayasa madde 20, 6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu (“Kanun”) madde 3,5, 10, 12 ve Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ madde 5-f hükümleri amirdir. Bu kapsamda İlke Kararında ilgili kişinin talebine veya bir onaya bağlı olmayan aydınlatma yükümlülüğünün kişisel veri işleme faaliyetinin açık rıza da dahil olmak üzere Kanun’da sayılan işleme şartlarından hangisine dayalı olarak gerçekleştirildiğinden bağımsız olarak her durumda kişisel veri işlemeye başlamadan önce veri sorumluları tarafından yerine getirilmelidir.
Kişisel veri işleme faaliyetinin açık rıza şartına dayalı olarak gerçekleştirilmesi halinde aydınlatma metni ile açık rıza metni ayrı ayrı düzenlenerek ilgili kişilere sunulmalıdır. Söz konusu metinlerin tek bir sayfada düzenlenmesi durumunda dahi ilgili kişiler tarafından verilecek beyanlar niteliği itibariyle farklı olduğundan her iki metnin alt ve üst şeklinde ayrı ayrı yer alması ve her iki metin için ayrı beyanlarda bulunulması gerekmektedir.
İlke kararı ile uygulamada aydınlatma ve açık rıza metinlerinin iç içe sunulması, aydınlatma yapıldığına dair ilgili kişilerden onay/rıza talep edilmesi, başka veri sorumlusunun metinlerinin kendi faaliyetlerine uyarlanmadan aynısının kullanılması, sade, açık bir dil kullanılmayıp muğlak, eksik, yanlış ve yanıltıcı ifadeler kullanılması, uzun ve karmaşık metin kullanılması gibi hukuka aykırılıkların önüne geçilmektedir.
Aşağıda İlke Kararında öngörülen gerekliliklerin tümüne yer verilmiştir:
- Aydınlatma yükümlülüğü, veri işleme şartından bağımsız olarak ve her durumda veri işlemeye başlanmadan önce yerine getirilmelidir.
- İşleme faaliyeti açık rızaya dayanıyorsa, aydınlatma ve açık rıza metinleri farklı başlıklar altında ayrı metinler olarak düzenlenmesi gerekmektedir.
- Metinlerin aynı sayfada olması halinde, alt alta farklı başlıklarla ve her iki metin için ayrı beyanlar bulunulacak şekilde düzenlenmelidir.
- İşleme faaliyeti açık rıza dışındaki bir şarta dayanıyorsa sadece aydınlatma yapılmalıdır. Ayrıca bir açık rıza metni sunulmamalıdır.
- Aydınlatma metninin okunulduğu/bilgi edinildiğine ilişkin ilgili kişilerden geri bildirim alınmalı; metin içeriği için ayrıca onay veya rıza talep edilmemelidir.
- Başka bir veri sorumlusu tarafından düzenlenen metinlerin aynısının kendi organizasyonu ve faaliyetine göre düzenlenmeden kullanılmaması gerekmektedir.
- Metinlerin açık, anlaşılır olması, sade bir dil ile yazılmış olması, eksik, yanıltıcı, muğlak ve yanlış ifadelere yer verilmemesi, karmaşık ve uzun metinlerin kullanılmaması gerekmektedir.
- Aydınlatma metinlerinde işlenen kişisel veriler ve kategorileri ile kişisel veri işleme faaliyetinin amaç ve hukuki sebebinin açık ve net bir biçimde ifade edilmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen hususlar Kanun’un 12’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesini teminen veri sorumluları tarafından alınması gereken idari ve teknik tedbirlerdendir. Belirtilen hususlara uygun hareket edilmediğinin tespiti halinde ilgili veri sorumluları hakkında Kanun’un 18’inci maddesi hükümleri gereği işlem tesis edileceğine dair kamuoyunun bilgilendirilmesi ve bu kapsamda niteliği itibariyle farklı kavramlara karşılık gelen veri sorumluları tarafından açık rıza ve aydınlatma metinlerinin ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği hususunda kamuoyunun bilgilendirilmesi ve konuya ilişkin olarak Kurul tarafından İlke Kararı alınmıştır.
İlgili İlke Kararı ile “İyi Uygulama Şablonları” ve “Kötü Uygulama Şablonu” olarak iki adet uygulama örneklerine yer verilen ek yer almaktadır.
24.03.2026 tarihinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından yayımlanan 18.02.2026 karar tarihli ve 2026/347 karar no’lu “Veri Sorumluları Tarafından Açık Rıza ve Aydınlatma Metinlerinin Ayrı Ayrı Düzenlenmesi Gerektiği Hakkında İlke Kararı” tam metnine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260324-3.pdf
Konuyla ilgili detaylı bilgi edinmek ve uyum sürecinde profesyonel destek almak için bizimle her zaman iletişime geçebilirsiniz.
İşbu hukuki duyuru güncel hukuki konular hakkında sadece genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmış olup, Hukuki Duyuru içerisinde yer alan değerlendirmeler hukuki tavsiye ya da hukuki görüş niteliği teşkil etmemektedir. İşbu Hukuki Duyuru içeriğinden dolayı herhangi bir şekilde SRP-Legal Hukuk Ofisine sorumluluk tahmili mümkün değildir. Bu Hukuki Duyuru kapsamındaki soru ve sorunlarınız bakımından hukuki danışman görüşü alınması tavsiye edilir.
